Płótna Wielkopostne

Kurzfassung: 
Do wyjątkowych zabytków miasta należą dwa unikalne w Niemczech Płótna Wielkopostne. Wielkie Płótno Wielkopostne z 1472 r. zawiera 90 obrazów ze Starego i Nowego Testamentu. Małe Płotno Wielkoostne z roku 1573 przedstawia ukrzyżowanie Jezusa, obramowane 30 symbolami męki Pańskiej, m.in.: koroną cierniową, słupem do biczowania, włócznią itp.
Absatz: 
Titel: 
Wielkie Płótno Wielkopostne z 1472 r. i Małe Płótno Wielkopostne z 1573 r.
Rzą 1, obraz 1 Wielkiego Płótna Wielkopostnego z 1472 r.
Fragment Wielkiego Płótna Wielkopostnego
Text: 

Wielki Post trwa 40 dni. Od Środy Popielcowej do Niedzieli Wielkanocnej. Dla chrześcijan to czas wyrzeczeń, pokuty oraz czas, w którym przygotowywują sie do Świąt Wielkanocnych (Zmartwychwstania Chrystusa).

Zwyczaj zasłaniania krzyża oraz całego ołtarza wielkimi płótnami sięga roku 1000. Nazywano je płótnami głodu lub płótnami tęsknoty, ponieważ brak dostępu do wizerunku świętych, relikwii i samego ołtarza miał stać się drogą do pokuty i odpowiedniego duchowego przygotowania do Święta Zmartwychwstania. Post cielesny został uzupełniony w post eucharystyczny, dlatego płótna te nazywamy Wielkopostnymi.

 
Płótna Wielkopostne były jednobarwne – fioletowe (kolor Wielkiego Postu) i służyły tylko jako zasłona. W późniejszym czasie zaczęto je ozdabiać wizerunkiami świętych oraz historiami z nimi związanymi. Tworzono mniej lub bardziej obszerne płótna przedstawiające obrazy z Biblii. Niestety z tych wszystkich świadectw średniowiecznej pobożności zachowało się tylko kilka. Jedno z nich to własnie Wielkie Płótno Wielkopostne znajdujące się w Zittau. Zostało stworzone przez nieznanego mistrza, ma 6,8 m szerokości i 8,2 m wysokości. Należy do najstarszych i prawdopodobnie największych. Podzielone na 10 rzędów po 9 paneli w formie szachownicy przedstawia 90 ilustracji z historii Biblii od stworzenia świata do Sądu Ostatecznego. 45 ilustracji poświęconych jest Staremu Testamentowi, a 39 Nowemu Testamentowi. 6 pochodzi z Ksiąg Apokryficznych.

Takiego rodzaju płócien na świecie zachowało się 18, w Niemczech tylko jeden, który znajduje się własnie w Zittau.

 

Accordion: 
Accordion Element: 
Titel: 
Wielkie Płótno Wielkopostne z 1472 r.
Accordion Inhalt: 
90 ilustracji z historii Biblii od stworzenia świata do Sądu Ostatecznego
Wielkie Płótno Wielkopostne z 1472 r.
Text: 

Wielkie Płótno Wielkopostne to wotywna ofiara kupca handlującego przyprawami Jacoba Gürtlera, który został przedstawiony w dolnym lewym rogu, z workiem pełnym przypraw oraz wagą w ręce. Od roku 1472 do 1672 co roku między Środa Popielcową, a Wielką Sobotą przykrywano nim ołtarz Kościoła Św. Jana. Marcin Luter uważał Wielkopostne Płótna za papieską herezję i chciał usunąć je z kościołów. Jednak, mimo wyraźnej awersji Lutra do tkanin postnych, oba Płótna Wielkopostne przetrwały reformację. Wydarzenie to świadczy o tym, że reformacja na terenie Górnych Łużyc przebiegała dużo bardziej pokojowo, niż w innych rejonach Europy.

Na szczęście ktoś dopilnował, aby Płótno zostało przeniesione do dawnego klasztoru franciszkanów. Jakoże później utworzono tam bibliotekę, płótno zniknęło za regałami i zostało zapomniane. 23 lipca 1757 r. miasto stanęło w płomieniach, zniszczeniu uległo 80% budynków, w tym Kościół Św. Jana. Klasztor ocalał, a wraz z nim, jakimś cudem Płótno Wielkopostne.

Sensacją było ponowne odkrycie ogromnego Płótna Wielkopostnego w 1840 r. Na prośbę księcia saksońskiego zostało wypożyczone i przez 34 lata przebywało w pałacu, w Wielkim Ogrodzie Drezdeńskim. W roku 1876 płótno powróciło do Zittau, pokazywane tylko przy specjalnych okazjach.

Gdy w 1945 r. wybuchła druga wojna światowa, a prawdopodobieństwo zbombardowania Zittau nabrało realnych kształtów, płótno zostało ukryte w piwnicach klasztoru w pobliskim Oybin. Tam znaleźli je żołnierze Armii Czerwonej podarli i wykorzystali jako przykrycie do otwartej sauny. Zniszczone i wypłowiałe płótno pozostawili w lesie, gdzie przypadkiem odnalazł je człowiek, który postanowił oddać je z powrotem do muzeum.

Od 1999 roku Wielkie Płótno Wielkopostne zostało umieszczone w Muzeum Kościoła Świętego Krzyża w największej muzealnej witrynie świata (trafiło do Światowej Księgi Rekordów Guinnessa)

Godziny otwarcia oraz cennik znajdują się w serwisie rezerwacyjnym Miejskiego Muzeum Zittau. Besucherservice der Städtischen Museen Zittau.

Titel: 
Małe Płótno Wielkopostne z 1573 r.
Accordion Inhalt: 
Małe Płótno Wielkopostne z 1573 r.
Małe Płótno Wielkopostne z 1573 r.
Text: 

Stworzony w 1573 roku przez nieznanego malarza, na podstawie oryginału autorstwa Liège, Lamberta Lombarda, jest jedynym Płótnem Wielkopostnym, które zostało zamówione przez społeczność protestancką. Jest to kolejny dowód na tolerancyjny przebieg reformacji na Górnych Łużycach. Do 1684 r. przykrywało ołtarz główny w Kościele Św. Jana.

Jedynie wymiary płótna(3,4m x 4,15m) pozwalaja nazwać je małym, w porównaniu z Wielkim Płótnem (8,2mx6,2m). Jest to jedyne Płotno Wielkopostne w Niemczech typu Arma Christi, czyli Oręż Chrystusa Jezusa. Na świecie istnieje ich tylko osiem. Ukrzyżowanie Chrystusa zostało przedstawione monumentalnie. Maryja, Jan i klecząca pod krzyżem Maria Magdalena, spoglądają na umierającego. Anioł przytula Jezusa i używa kielicha, aby złapać krew płynącą z bocznej rany. Czaszka i kości nóg w lewym dolnym rogu mają symbolizować Adama, który obarczył ludzkość grzechem pierworodnym. Na płótnie zawartych zostało ok. 30 wydarzeń Arma Christi, symboli męki Jezusa: chusta Weroniki, dzbanek wody i miska w której Poncjusz Piłat umywa ręce, korona cierniowa, itd. Dolna część ramy symbolizuje piekielną podróż Chrystusa.

Przez 99 lat Małe Płótno Wielkopostne można było podziwiać wspólnie z Wielkim, przez ostatnie 12 lat już samotnie. W 1854 r. trafiło do zbiorów Muzeum Miejskiego. W późniejszym okresie bardzo zanieczyszczone i zniszczone płótno wystawiane było tylko na szczególne okazje. W 1994 r. zostało odrestaurowane przez fundację Abegg-Stiftung oraz trafiło na wystawę do byłego klasztoru franciszkanów, w którym od 2005 r. stanowi element stałej ekspozycji.

Godziny otwarcia oraz cennik znajdują się w serwisie rezerwacyjnym Miejskiego Muzeum Zittau. Besucherservice der Städtischen Museen Zittau.

Titel: 
Trzecie Płótno Wielkopostne
Accordion Inhalt: 
Text: 

Zittau jest w posiadaniu dwóch drogocennych Płócien Wielkopostnych, które wprawiają w zachwyt wielu miszkańców oraz gości miasta. Ich pierwotną funkcją było zakrywanie ołtarzy w czasie Wielkiego Postu, lecz dziś prezentowane są przez cały rok w muzeum.

Gdy pani dr. Mechthild Flury-Lemberg, długoletnia prezes warsztatu renowacji tekstyliów fundacji Abegg-Stiftung w Riggisberg koło Berna i honorowa obywatelka miasta Zittau, jesienią 2008 r. w Muzeum Kościoła Św. Krzyża wygłosiła wykład na temat „Turyńskiego Całunu” powstał pomysł, aby przywrócić do życia pierwotną funkcję liturgiczną wielkopostnych tkanin. Dlatego parafia "Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny" nabyła dla miasta Zittau ten drogocenny egzemplarz w Turynie. Wraz z Wielkim Płótnem od 2009 r. zakrywa ołtarz główny kościoła parafialnego w okresie Wielkanocy. Na płótnie znajdują się słowa z Ewangelii św. Marka:

„Ten kupił płótno, zdjął Jezusa [z krzyża],

owinął w płótno i złożył w grobie,

który wykuty był w skale.

Przed wejście do grobu zatoczył kamień.”

Mk 15,46

W języku niemieckim, czeskim i polskim ten tekst pochodzi z pierwszego listu św. Piotra:

 „On grzechy nasze sam na ciele swoim poniósł na drzewie, abyśmy obumarłszy grzechom, dla sprawiedliwości żyli; jego sińce uleczyły was.”

1 P 2,24

W Kościele katolickim takie ważne wydarzenia zawsze związane były z błogosławieństwem, które powinno zostać również udzielone obu historycznym płótnom. Dlatego 1. Marca 2009 r. Gmina Katolicka zaprosiła wszystkich zaintereoswanych na „Podróż trzech Płócien”(„Drei-Tücher-Fahrt”). Było to szczególnie wyjątkowe wydarzenie, gdyż z Turynu przybył papieski komisarz ds. Całunu, Monsignor Giuseppe Ghiberti. Odtąd „Podróż trzech Płócien” odbywa się w każdą pierwszą niedziele Wielkiego Postu. Wyprawa rozpoczyna się przed Wielkim Płótnem Wielkopostnym, następnie prowadzi do Małego Płótna i dociera do Płótna w Kościele Nawiedzenia Najświetszej Marii Panny (Marienkirche) w Zittau.

Oczywiście trasy nie pokonuje się samochodem. „Podróż”(„Fahrt”) to stare niemieckie słowo oznaczające „udawać się w drogę”, „być w drodze”, „pielgrzymować” – zachowane w dzisiejszym określeniu „Wallfahrt”, czyli pielgrzymka. W przeszłości znano tzw. „Heiltumsfahrt”. Pod tą nazwą rozumiano pielgrzymki.

Godziny otwarcia oraz cennik znajdują się w serwisie rezerwacyjnym Miejskiego Muzeum Zittau. Besucherservice der Städtischen Museen Zittau.

Social Content: Drucken, Mail, Sociallinks